• نمایشگاه کتاب ماکو
• زباله های ماکو - خرابه های ماکو
• دوست و ورزشکار گرامی احمد سلطانی
• صخره نوردان ماکو 4
• صخره نوردان ماکو 3
• صخره نوردان ماکو 2
• دیوار قلعه قابان
• دوستان ورزشکار ماکو
• ورزشکاران و صخره نوردان داش ماکو
• عکس کوهنوردان و ورزشکاران ماکو
• عکس های ماکو سری 4 رند
• عکس هایی از ماکو
• عکس هایی از داش ماکو
• عکس های ماکو سری 3
• معرفی شهر ماکو

• بهمن 1390
• تیر 1390
• فروردین 1390
• دی 1389
• مرداد 1389
• بهمن 1388
• آرشیو كل مطالب

• مهیار ماکولو
• همه پیوندهای روزانه
• ارسال پیوند روزانه

• Omidreza Ghahremanzadeh (15)

• کل بازدید :
• بازدید امروز :
• بازدید دیروز :
• بازدید این ماه :
• بازدید ماه قبل :
• تعداد نویسندگان :
• تعداد کل پست ها :
• آخرین بازدید :
• آخرین بروز رسانی :

معرفی شهرستان ماكو:

شهرستان ماكو از لحاظ جغرافیائی و تاریخی:

شهرستان ماكو در گوشه شمال غربی  ایران ( استان آذربایجان  غربی ) قرار گرفته  كه از شمال به رودخانه  قره  سو و كشور تركیه ، از شرق  به  رودخانه  ارس  و جمهوری  آذربایجان  ( خود  مختاری  نخجوان  ) و از مغرب به جمهوری  تركیه  و از جنوب به شهرتان  خوی  محدود است .

شهر ماكو در دره ای بنا شده كه رودخانه زنگمار از آن می گذرد و شهر را به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم می كند. قسمت جنوبی شهر در دامنه كوه سبد قرار گرفته و آبادی چندانی ندارد ولی بخش شمالی آن آبادتر و بزرگتر است .

این شهر از لحاظ طبیعی موقعیت خاصی دارد. شهر از طرف شمال و جنوب كوهستانی است و از جانب غرب و شرق به جلگه های قلعه درسی و چای باسار منتهی می گردد. یكی از تخته سنگهای بسیار بزرگ كه بخشی از دیواره سنگی كوه ساری قیه است جدا قیه نام دارد.

تاریخچه ماكو :

قدیمی ترین ابنیه تاریخی ماكو به دوره اورارتو یا خالدها مربوط است اطاقهای سنگی در دهات سنگر (بین ماكو و بازرگان ) چیركندی از روستاهای ییلاقی دهستان چای باسار و دلیك داش سیه چشمه و شدی ارس ، كنار پلدشت و كشف كتیبه هایی به خط میخی در قراء بسطام و اطراف بازرگان و حفریات و كشفیات هیئت آلمانی درده بسطام و خوانده شدن كتیبه های میخی توسط باستان شناسان ایرانی و خارجی و نوشته های مورخین قدیم و جدید چون موسی خورن (ارمنی) و ب.ب پیوتروفسكی (روسی) ثابت می كند كه سكنه اولیه شهرستان ماكو اورارتوها بودند. شهر بزرگ آنان به نام روسا در نزدیكی قریه بسطام بنا گردیده بود.

پس از آنكه ارامنه به حكومت اورارتوها خاتمه دادند بر متصرفات آنها مسلط شدند. طبیعی است كه منطقه ماكو نیز ضمیمه حكومت ارمنستان گردید آثار كلیساهای قدیمی مخصوصاً كلیسای طاطاوس و خرابه شهرهایی به نام آرتازیا ، آرتز و آرشاكاوان ( یا خاور زمین به قول اكراد طایفه ساكان ) در ناحیه دامبات و آرماویر Armavir كنار رود ارس تسلط و نفوذ ارامنه را در این منطقه روشن می سازد.

در سال ( 694 هـ . ش ) اسقف زاكاریا و پطرس برادرش حكومت سیاسی و مذهبی آرتاز را به دست آوردند. با صرف هزینه بسیار قلعه ماكو را كه محل اقامت آنان بود استحكام بخشیدند و راههای كاروان و پل هایی در مسیر راه ساختند و آنرا بصورت راهی تجاری و سوق الجیشی در آورده كه موقعیت ماكو و استحكامات تدافعی آن باعث تعجب بینندگان آن می شد.

شاهزادگان ارمنی آرتاز بیش از یكصد سال با اتكا به استحكامات قلعه ماكو و مهارت در دفاع ، كلیه حملات مهاجمین به این منطقه را یكی پس از دیگری دفع كردندو حتی تیمور لنگ نیز نتوانست آنجا را تصرف كند.

اسقف زاكاریا نه تنها راههای اطراف ماكو را مرمت كرد بلكه چهار پل با طاقهای قوسی روی رودخانه ماكو (زنگمار ) ساخت .

بعد از تیمور ، قره قویونلوها بر آذربایجان مسلط شدند. قرایوسف در سال 785 هـ . ش ماكو را فتح كرد . همیشه در بین امرای قره قویونلوها منازعه بود تا اینكه شاه اسماعیل صفوی در چند جنگ الوند میرزا و سلطان مراد میرزا بازماندگان سلسله آق قویونلو را مغلوب و سلسله مزبور را منقرض و سلسله مقتدر صفوی را تأسیس كرد . در زمان این پادشاه جوان بود كه سلطان سلیم ( سلطان عثمانی ) پس از قتل شیعیان آسیای صغیر با لشكر جرار كه مسلح به سلاح آتشین بودند به قصد تصرف آذربایجان و برانداختن سلطنت شیعی مذهب صفوی وارد دشت چالدران شد . نبرد چالدران با وجود فداكاریها و شجاعت شخص شاه اسمعیل و سرداران نامی او و سپاهیان قزلباش به نفع وی تمام نشد شاه اسماعیل همواره از این ماجرا دل شكسته بود و كسی خنده او را ندید.

بالاخره قلعه ماكو را بعد از مدتها طبق دستور دربار شاه عباس ثانی خراب كردند و كتیبه ای در این مورد در روی صخره نقش بست كه با این بیت شروع می شود.

این قلعه كه قلعه قابان بود                                 ضرب المثل جهانیان بود ......

حكومت ماكو در دوره زندیه و قاجاریه در دست ایل بیات بود. ایل بیات تیره ای از ایل قره قویونلو بود كه مسكن اصلی آنان شرق آناتولی بود و در ركاب قره قویونلوها وارد ایران شدند.

وجه تسمیه ماكو :

در مورد وجه تسمیه ماكو حدس و گمانهای زیادی زده شده كه مبنای درستی ندارند ، ارامنه مدعی هستند ماكو در اصل ماكی یا مكی به معنی آغل (مرتع گوسفند ) بوده برخی مانند یاقوت حموی عقیده دارند ماكو محل زندگی روحانیون زردشتی بوده است لذا در اصل ماگوش نام داشته كه به مرور ایام ماكو شده است . اسم ماكو را آرتاز ، شاوارشان ، قلعه قبان ، نیز گفته اند . به نظر مینورسكی محقق معروف روسی ماكو از تركیب ماه و كوه تشكیل شده و می تواند مادكو باشد ( به معنای كوه ماد ) .

آثار باستانی شهرستان ماكو

1 ـ كلیسای  طاطاووس در ده قره كلیسا بخش سیه چشمه

2 ـ تپه ما قبل  تاریخ خلیل آباد در 300 متری شوط

3 ـ كلیسای عظیم سنت استپاسن در دره شام ارسكنار

4 ـ معبد سنگی در ده شدی دشت زنگنه

5 ـ برج و بارو و كتیبه در ، ساری قیه و در صخره ماكو

6 ـ خرابه های تعدادی كلیساهای ارمنی در دهات مختلف

7 ـ آثار تاریخی شهر دامبات

8 ـ خرابه های قدیمی گزلو در ده مخند

9 ـ آثار و علایم منقوش در سنگ در ده قزلجه قلعه دهستان قره قویون

10 ـ دالانها و غارهای زیرزمین در اطراف آرارات

11 ـ شهر روسا یا قلعه جم خور در ده بسطام چای پارا

12 ـ اطاق سنگی در ده چیره كندی چای پارا

13 ـ گورستان تاریخی  پیر احمد كندی در دهات آواجیق

14 ـ پل بشگوز در نزدیك شهر ماكو

15 ـ خرابه های سه گوش در ده قزلداغ

16 ـ اطاق سنگی در ده دلیك داش

17 ـ كلیسای زور زور در ده بارون

18 ـ دیری متعلق به فرقه دمینكن در پای كوه قیه

19 ـ اطاق سنگی در ده سنگر

20 ـ كلیسای مریم ننه در شمال شهر ماكو

21 ـ بنای باشكوه كلاه فرنگی در بیمارستان ماكو

22 ـ كاخ باغچه جوق : در شش كیلومتری ماكو در روستائی  به همین نام واقع است كه ساختمان آن در زمان تیمور پاشاخان شروع و در زمان حكومت فرزندش  مرتضی  قلی خان اقبال السلطنه ( سردار ماكو ) به اتمام رسیده و محل سكونت ییلاقی آن بود ( جوق در زبان ارمنی یعنی ده ) در ساختمان كاخ معماران  ایرانی و مهندسان  روسی و اروپایی به اتفاق كار كرده اند و هیئت كاخ تلفیقی از معماری شرق و غرب است . گچ بری ساختمان توسط اساتید ایرانی انجام پذیرفته. آئینه كاری و گچ بری ساختمان در سطح عالی است در بالای عمارت دور تا دور گلدانها و مجسمه ها وجود دارد كه اغلب جای گل و چراغ است .

 پایه ستونها و گلدانها از سنگ خارا است و خوب حجاری شده است . اولین گرامافونی كه به ایران وارد شده در این عمارت به چشم می خورد كه طول بوق آن 60 سانتیمتر و ارتفاع پایه اش بیش از یك متر است پرده های زربفت ، مبلهای بی نظیر ، تخت خوابهای متعدد با تشكهای پر قو ، كاغذ دیواری ها و رنگ آمیزی سالنها و نقاشی سقف اطاقها ، ظروف چینی اعلا و لوسترهای كریستال ، فضای حیاط با گلكاری و درختان میوه و اشجار زینتی و حوض های وسیع بازدید كنندگان را به یاد كاخهای افسانه ای می اندازد.

منبع: سایت ماکو سیتی